محمد على آزاد كشميرى
50
نجوم السماء في تراجم العلماء ( فارسي )
از او فرزندى متولد خواهد شد كه وارث علوم انبيا و اوصيا باشد . شيخ به موجب اشارت ، صبيهء خود را به وى عقد كرد . بعد از انقضاى مدتى صبيهء شيخ به جوار رحمت ايزدى پيوست و طفلى از آن به وجود نيامد . شيخ انديشهمند شد كه اثر آن خواب به ظهور نيامد . باز حضرت امير المؤمنين - عليه السلام - را به خواب ديد كه مىفرمود كه ما اين دختر خود را نگفته بوديم بلكه غرض ما فلان دختر بود . شيخ همان دختر را به حبالهء نكاح مير شمس الدّين درآورد و آن دختر والدهء ماجدهء مير محمد باقر است . و جناب مير ، مدتها در خراسان و عراق در خدمت دانشمندان مشغول تحصيل علوم شد . طنطنهء دانشش عرصهء آفاق را فروگرفته ، در عهد شاه صفى صفوى مغفور به اتفاق وى به زيارت عتبات عاليات رفته در نجف اشرف وفات يافته در جوار آن امام البشر آسود » . انتهى ملتقطا . سيد على خان مدنى در كتاب سلافة العصر ثناى بسيار و مبالغه در مدايح و فضائل سيد محمد باقر مذكور نموده گفته است كه : « شاهعباس صفوى را بارها از او انديشه به خاطر رسيد و حيلهها در حق او برانگيخت ، زيراكه خوف خروج او بر خود داشت و از رجوع قلوب مردم بهسوى او دربارهء مملكت خود مىترسيد . پس حق تعالى به فضل عميم و قدرت كاملهء خود شاهعباس را از بدگمانى در حق او بازداشت و منت و احسان بىپايان بر او گماشت ، و هميشه عزت و جاه سيد موصوف در ترقى بود و پيوسته سالك سبيل فوز و نجات ماند تا آنكه مدت عمرش به آخر رسيد و خداى عز و جل ، مدارج عالم جاودانى را از براى او اختيار فرموده و آيهء كريمهء يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعِي إِلى رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً « 1 » را تلاوت نمود . پس بهسوى بهشت رحلت فرمود . وفاتش در سال يكهزار و چهل و يك هجرى واقع شد . قدس الله سره » . بعد از اين صاحب سلافة العصر بعضى از تصانيف او را نام برده و رسالهء مختصرهاى مشتمل بر حكايت بعضى منامات عجيبهء او مسمى به « خلعيه » را ذكر نموده نسبت آن به او داده و گفته است كه اين از غرائب رسائل اوست كه بر تقدّس سيرت او دلالت دارد . انتهى . محمد طاهر نصرآبادى در احوال ميرداماد آورده كه جناب مير در علوم عقلى و نقلى سرآمد علما و زبدهء فضلا بود و در تزكيهء نفس نفيس و تصفيهء باطن شريف ، نهايت سعى نموده چنانچه مشهور است كه چهل سال شب ، پهلو بر بستر استراحت نگذاشته بود و نوافل شب و روز در مدت عمر از او فوت نشد . بر جميع علما به صفات حميده و صلاح ، امتياز داشت . به اتفاق شاه جنتمكان شاه صفى صفوى به زيارت عتبات عاليات رفته در آنجا فوت شده و در نجف اشرف مدفون شد . تصانيفش مثل قبسات و جذوات ، عالم را روشن دارد « 2 » . ايضا در همان تذكره اين ابيات مشتمل بر تاريخ وفاتش از كلام ملا عبد الله كرمانى متخلص به « امانى » نقل كرده :
--> ( 1 ) . سورهء فجر ، آيهء 28 . ( 2 ) . تذكرهء نصرآبادى ، ص 482 .